Η Ελλάδα —όπως και άλλες χώρες— ενίσχυσε τον στόλο επιτήρησης ακριβώς για να προλάβουμε πυρκαγιές, όχι για να «παρακολουθούμε» πολίτες. Η προστασία της ιδιωτικότητας και του δάσους συμβαδίζουν, όταν υπάρχουν διαφάνεια, λογοδοσία και σωστός σχεδιασμός.»
Τα επιχειρησιακά drones για πυρασφάλεια πετούν πάνω από δασικές ζώνες, «βλέπουν» κυρίως θερμοκρασιακές ανωμαλίες/καπνό και δεν είναι σχεδιασμένα για καταγραφή ιδιωτικής ζωής. Η χρήση τους στην ΕΕ διέπεται από GDPR και οδηγίες EASA· οι νόμιμες βάσεις περιλαμβάνουν την εκτέλεση καθήκοντος δημοσίου συμφέροντος (άρθρο 6(1)(e) GDPR).Η Ελλάδα έχει ενισχύσει σημαντικά τον στόλο επιτήρησης για έγκαιρη ανίχνευση/επιβεβαίωση εστιών.
Επιχειρησιακά drones & ιδιωτικότητα: τι πραγματικά ισχύει — με αφορμή το Βέρμιο
Τα επιχειρησιακά drones πυρασφάλειας πετούν με σχέδια πτήσης πάνω από δασικές ζώνες, «βλέπουν» κυρίως θερμικές ανωμαλίες/καπνό και χρησιμοποιούνται για έγκαιρη ανίχνευση και επιβεβαίωση εστιών σε δύσβατα σημεία. Δεν είναι πλατφόρμες «γενικής παρακολούθησης» της ιδιωτικής ζωής. Στην ΕΕ, η λειτουργία τους υπάγεται στο καθεστώς EASA (Κανονισμοί 2019/947 & 2019/945) και στο GDPR, με νόμιμη βάση την εκτέλεση καθήκοντος δημοσίου συμφέροντος (άρθρο 6(1)(e)). Τα κράτη οφείλουν να οριοθετούν γεωγραφικές ζώνες UAS (geofencing) και να εφαρμόζουν αρχές privacy by design.
Στο Σέλι–Βέρμιο (Ημαθία), 39 άτομα ζήτησαν την απομάκρυνση ενός επιχειρησιακού drone. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ΕΡΤ (19/08/2025), πρόκειται για 1 από ~83 drones που επιτηρούν δασικές εκτάσεις της χώρας· το συγκεκριμένο έχει ήδη εντοπίσει εστίες “εν τη γενέσει τους” και αυτές αντιμετωπίστηκαν άμεσα, ενώ το θέμα συζητείται στο Δ.Σ. Βέροιας.
1) Τι είναι και τι κάνουν τα επιχειρησιακά drones πυρασφάλειας
Τα επιχειρησιακά drones είναι μη επανδρωμένα αεροσκάφη με αισθητήρες (θερμικές κάμερες, οπτικές με ζουμ, μετεωρολογικά/κεραυνικής δραστηριότητας) και σύνδεση με Κέντρα Επιχειρήσεων. Σκοπός τους: Έγκαιρη ανίχνευση/επιβεβαίωση νέων εστιών (π.χ. μετά από κεραυνό), ώστε να σταλεί άμεσα η «πρώτη προσβολή Ζωντανή επιχειρησιακή εικόνα από χαράδρες/κορφογραμμές που δεν «πιάνουν» σταθερές κάμερες. Ασφαλής αναγνώριση συνθηκών για τα πληρώματα.
Το παράδειγμα του Σελίου είναι χαρακτηριστικό: το drone «βάσης Σελίου» επιτηρεί Βέρμιο–κάμπο Βέροιας–τμήμα Πιερίων και, σύμφωνα με την ΕΡΤ, έχει ήδη προλάβει πυρκαγιές στο ξεκίνημά τους.
2) Ιδιωτικότητα: το νομικό και τεχνικό πλαίσιο
Η νομική βάση
GDPR άρθρο 6(1)(e): επεξεργασία απαραίτητη για δημόσιο συμφέρον (πολιτική προστασία/πυρασφάλεια). Αυτό είναι η συνήθης βάση για εναέρια επιτήρηση δασών από δημόσιους φορείς.
EASA UAS framework (2019/947 & 2019/945): ενιαίο πλαίσιο για κατηγορίες επιχειρήσεων, αξιολόγηση κινδύνου, πιλότους, γεωγραφικές ζώνες UAS που δημοσιεύονται ψηφιακά από τα κράτη-μέλη. Στην Ελλάδα, η ΥΠΑ/ΗCAA παραπέμπει στο Drone Aware Greece (DAGR) για περιορισμούς πτήσεων.
Εθνική εφαρμογή GDPR: ο ν. 4624/2019 και η ΑΠΔΠΧ εποπτεύουν την προστασία δεδομένων· όπου διαπιστώνονται ελλείψεις, επιβάλλονται κυρώσεις—μηχανισμός λογοδοσίας.
Η EASA προτείνει/τεκμηριώνει πρακτικές προστασίας: ελαχιστοποίηση δεδομένων, μάσκες/θόλωση κατοικημένων περιοχών, γεωφράχτες, περιορισμένη ανάλυση όπου δεν χρειάζεται, σύντομοι χρόνοι διατήρησης και audit logs πρόσβασης. Αυτά συνθέτουν ένα «τεχνικό τείχος» υπέρ της ιδιωτικότητας.
> Σημείωση: Ακόμη κι αν τυχαία καταγραφεί ανθρώπινη παρουσία στην άκρη ενός κάδρου, η χρήση/διατήρηση πρέπει να είναι αυστηρά περιορισμένη στον σκοπό της πυρασφάλειας, με διαγραφή όταν δεν είναι πια αναγκαία. Στο ελληνικό διοικητικό πλαίσιο, υπάρχει μέχρι και δημόσια αναρτημένο e-mail Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας (για αιτήματα/ενστάσεις πολιτών), δείγμα θεσμικής οργάνωσης.
3) Η υπόθεση Σελίου–Βερμίου: τι ξέρουμε (Αύγουστος 2025)
39 πολίτες κατέθεσαν αίτημα στο Δ.Σ. Βέροιας για απομάκρυνση του drone, επικαλούμενοι παραβίαση ιδιωτικότητας/ηχορύπανση. Το θέμα εντάχθηκε στην ημερήσια διάταξη. Η ΕΡΤ αναφέρει ότι πρόκειται για 1 από ~83 επιχειρησιακά drones, με επιχειρησιακό αποτύπωμα (έγκαιρη ανίχνευση/αντιμετώπιση εστιών) και με υπάρχουσα έγκριση πτήσεων από τον δήμο. Άλλα ρεπορτάζ κάνουν λόγο για περί τα 80 drones της Πολιτικής Προστασίας το 2025· ο ακριβής αριθμός διαφέρει ανά πηγή, αλλά η κλίμακα του δικτύου είναι σαφής.
Τι λείπει από τη συζήτηση
Το ερώτημα δεν είναι «να φύγει ή να μείνει» γενικά· είναι αν εφαρμόζονται και δημοσιοποιούνται συγκεκριμένοι κανόνες προστασίας ιδιωτικότητας: ζώνες πτήσης, τεχνικά φίλτρα, χρόνοι διατήρησης, διαδικασία υποβολής παραπόνων. Όσο πιο διαφανείς οι κανόνες, τόσο μικρότερη η καχυποψία.
4) Παραδείγματα από Ελλάδα & εξωτερικό
Ελλάδα – Βέρμιο/Σέλι (2025): Το drone «βάσης Σελίου» εντόπισε εστίες εν τη γενέσει που κατασβέστηκαν άμεσα, σύμφωνα με την ΕΡΤ. Αυτό ακριβώς είναι το «παράθυρο ευκαιρίας» που επιδιώκει η τεχνολογία.
Ιταλία – Καλαβρία (2023): Αστυνομικό drone με θερμική κάμερα κατέγραψε ύποπτο εμπρηστή επ’ αυτοφώρω σε περιοχή όπου ξέσπασαν πυρκαγιές· το υλικό συνέβαλε σε σύλληψη. Παράδειγμα όπου η εναέρια τεχνολογία λειτουργεί αποτρεπτικά και αποδεικτικά.
Διεθνώς – δικτυωμένα συστήματα: Projects που συνδυάζουν αισθητήρες δάσους + AI + drones (π.χ. Silvanet/Γερμανία) επιδιώκουν ανίχνευση στο στάδιο «σιγοκαύσης» και αυτόματη απογείωση drone για επιβεβαίωση.
Τα παραδείγματα δείχνουν το ίδιο μοτίβο: δευτερόλεπτα/λεπτά κερδισμένα στην ανίχνευση μεταφράζονται σε λιγότερα στρέμματα καμένα και ασφαλέστερες επιχειρήσεις.
5) Μύθοι vs. πραγματικότητα
Μύθος 1: «Τα drones καταγράφουν τις αυλές μας.»
Πραγματικότητα: Οι επιχειρησιακές πτήσεις στοχεύουν δάση και WUI (ζώνες δάσους–οικισμού) για ανίχνευση καπνού/θερμικών ανωμαλιών. Το νομικό πλαίσιο απαγορεύει «γενική επιτήρηση»· εφαρμόζονται μάσκες/θολώσεις, γεωφράχτες και ελαχιστοποίηση δεδομένων.
Μύθος 2: «Δεν υπάρχει έλεγχος στα δεδομένα.»
Πραγματικότητα: Ο GDPR και ο ν. 4624/2019 προβλέπουν χρόνους διατήρησης, δικαιώματα υποκειμένων, DPO και εποπτεία από την ΑΠΔΠΧ· οι δημόσιοι φορείς υπόκεινται σε κυρώσεις όταν παρεκκλίνουν.
Μύθος 3: «Δεν χρειάζονται, αρκούν περιπολίες.»
Πραγματικότητα: Τα drones συμπληρώνουν—δεν αντικαθιστούν—τις περιπολίες. Δίνουν άμεση εικόνα σε δύσβατες περιοχές και «πιάνουν» εστίες λίγο μετά το άναμμα (π.χ. από κεραυνό).
6) Τι πρέπει να δεσμεύεται δημόσια ο φορέας (checklist «ασπίδα ιδιωτικότητας»)
1. Σκοπός & νομική βάση: ρητά «πυρασφάλεια/πολιτική προστασία» – GDPR 6(1)(e).
2. Ζώνες πτήσης: χάρτες/διαδρομές σε DAGR & δημοσίευση UAS ζωνών (geofencing).
3. Τεχνικά μέτρα: θερμική προτεραιότητα, μάσκες σε κατοικημένες περιοχές, ελάχιστη ανάλυση, κρυπτογράφηση ροών, audit logs.
4. Χρόνοι διατήρησης: σύντομοι (μόνο όσο απαιτείται για τον σκοπό), τεκμηριωμένοι, με ασφαλή καταστροφή.
5. Διαφάνεια & λογοδοσία: αναρτημένη DPIA περίληψη, στοιχεία DPO (π.χ. του Υπουργείου), διαδικασία ενστάσεων/αιτημάτων.
6. Έλεγχος θορύβου & ωράρια: καταγραφή κύκλων απογείωσης/προσγείωσης, αναλογικότητα χρήσης, ενημέρωση τοπικής κοινωνίας
---
7) Μια ψύχραιμη απάντηση στο τοπικό ζήτημα
Η ανησυχία για την ιδιωτικότητα είναι θεμιτή· η λύση όμως δεν είναι να «σβήσουμε» ένα από τα ελάχιστα μέσα που προλαβαίνουν φωτιές σε βουνά με δύσκολη πρόσβαση. Είναι να διασφαλίσουμε και να δημοσιοποιήσουμε τους κανόνες: πού πετά, τι βλέπει, πώς φιλτράρει, πόσο κρατά δεδομένα, σε ποιον απευθύνεται ο πολίτης αν έχει ένσταση.
Το περιστατικό στο Σέλι δείχνει ότι τα drones λειτουργούν—έχουν ήδη εντοπίσει εστίες στο ξεκίνημα. Ας κάνουμε λοιπόν πιο καθαρούς τους κανόνες και πιο συχνή τη δημόσια ενημέρωση, αντί να στερηθούμε ένα εργαλείο που, με σωστή χρήση, προστατεύει και το δάσος και την ιδιωτικότητα.
8) Σύντομο FAQ
Βλέπει πρόσωπα; Οι θερμικές λήψεις δείχνουν θερμοκρασιακά μοτίβα/καπνό, όχι αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά. Αν κάτι καταγραφεί τυχαία, εφαρμόζονται μάσκες και διαγραφή όταν δεν είναι αναγκαίο.
Μπορεί να πετά πάνω από σπίτια; Οι πτήσεις οριοθετούνται με UAS ζώνες και geofencing· σκοπός είναι η δάσωση/WUI, όχι η κατοικία.
Πού διαμαρτύρομαι; Στον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων (DPO) του φορέα· για την Πολιτική Προστασία υπάρχει δημόσια ανάρτηση στοιχείων επικοινωνίας.
Υπάρχουν διεθνείς αποδείξεις χρησιμότητας; Ναι· από πρόληψη/σύλληψη εμπρηστών (Ιταλία) έως δικτυωμένες λύσεις AI+αισθητήρες+drone που εντοπίζουν σε στάδιο «σιγοκαύσης».
Ενδεικτικές πηγές & τεκμηρίωση
ERT (19/08/2025): Υπόθεση Σελίου, αριθμός drones, ανίχνευση «εν τη γενέσει».
EASA: «Easy Access Rules» για UAS (2019/947 & 2019/945), FAQ & ζώνες UAS.
GDPR: Άρθρο 6 (1)(e) – δημόσιο συμφέρον.
EASA Privacy Handbook: πρακτικές privacy-by-design για drones.
HCAA / DAGR: γεωγραφικοί περιορισμοί UAS στην Ελλάδα.
Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας: στοιχεία DPO (διαφάνεια/λογοδοσία).
Ιταλία–Καλαβρία (2023): drone κατέγραψε ύποπτο εμπρηστή.
Δικτυωμένες λύσεις AI+αισθητήρες+drone (Silvanet/AP).
