Μια νέα εποχή για την ευρωπαϊκή μετεωρολογία ανοίγει με τον Meteosat Third Generation Imager-2 (MTG-I2), ο οποίος είναι προγραμματισμένος να εκτοξευθεί την Πέμπτη 27 Αυγούστου 2026, με πύραυλο Ariane 6 από το ευρωπαϊκό διαστημικό κέντρο στο Κουρού της Γαλλικής Γουιάνας. Η εκτόξευση αναμένεται στις 22:10 ώρα Κεντρικής Ευρώπης.
Δεν πρόκειται απλώς για έναν ακόμη μετεωρολογικό δορυφόρο. Με τον MTG-I2 συμπληρώνεται η πρώτη οικογένεια του συστήματος Meteosat Third Generation, δημιουργώντας ένα ισχυρό σύνολο γεωστατικών δορυφόρων που θα αλλάξει κυρίως τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούμε τα ταχέως εξελισσόμενα και επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα.
Από τα 10 λεπτά στα 2,5 λεπτά
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα του MTG-I2 είναι η ταχύτητα παρατήρησης. Ο MTG-I1, γνωστός πλέον ως Meteosat-12, πραγματοποιεί πλήρη σάρωση του δίσκου κάθε 10 λεπτά. Ο MTG-I2 προορίζεται να αναλάβει την υπηρεσία ταχείας σάρωσης, παρέχοντας εικόνες της Ευρώπης και της Βόρειας Αφρικής κάθε 2,5 λεπτά – δηλαδή κάθε 150 δευτερόλεπτα. Η υπηρεσία αυτή προβλέπεται να τεθεί σε λειτουργία μετά την ολοκλήρωση του commissioning του δορυφόρου και του επίγειου συστήματος, το 2027.
Για την επιχειρησιακή μετεωρολογία αυτή η διαφορά είναι τεράστια. Μια καταιγίδα που αναπτύσσεται εκρηκτικά θα μπορεί πλέον να παρακολουθείται σχεδόν καρέ-καρέ. Θα διακρίνεται πολύ νωρίτερα η ταχεία ανάπτυξη των νεφών, η ενίσχυση των καταιγιδοφόρων πυρήνων και η οργάνωσή τους.
Πολύ περισσότερα από μια καλύτερη δορυφορική εικόνα
Η «καρδιά» του MTG-I2 είναι το Flexible Combined Imager (FCI). Διαθέτει 16 φασματικά κανάλια, ενώ στην υπηρεσία ταχείας σάρωσης ορισμένα κανάλια θα παρέχουν χωρική δειγματοληψία έως 500 μέτρα.
Έτσι θα βελτιωθεί σημαντικά η παρακολούθηση όχι μόνο των καταιγίδων, αλλά και της ομίχλης, της χαμηλής νέφωσης, των αερολυμάτων, της μεταφοράς σκόνης, της ηφαιστειακής τέφρας, καθώς και των δασικών πυρκαγιών και του καπνού τους.
Παράλληλα, ο MTG-I2 μεταφέρει Lightning Imager, ένα όργανο συνεχούς ανίχνευσης κεραυνικής δραστηριότητας. Η παρακολούθηση των μεταβολών στην ηλεκτρική δραστηριότητα μιας καταιγίδας αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για την εκτίμηση της εξέλιξής της. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η δορυφορική παρατήρηση καλύπτει και θαλάσσιες περιοχές, όπου τα επίγεια συστήματα έχουν εκ των πραγμάτων περιορισμούς.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, με μεγάλο θαλάσσιο χώρο και καταιγίδες που πολλές φορές οργανώνονται πάνω από το Ιόνιο, το Αιγαίο ή τη Μεσόγειο πριν επηρεάσουν την ξηρά, οι νέες δυνατότητες αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Η ΕΜΥ και οι επιχειρησιακοί μετεωρολόγοι θα έχουν στη διάθεσή τους πολύ πυκνότερη χρονικά δορυφορική πληροφορία. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερο nowcasting, δηλαδή στην πολύ βραχεία πρόγνωση και παρακολούθηση των φαινομένων των επόμενων λεπτών και ωρών, και συνεπώς σε αποτελεσματικότερη υποστήριξη των προειδοποιήσεων για ισχυρές καταιγίδες, χαλάζι και έντονα επεισόδια βροχής.
Ιδιαίτερα σημαντική θα είναι και η παρακολούθηση πυρκαγιών και καπνού, καθώς και της μεταφοράς αφρικανικής σκόνης προς την Ελλάδα και την ανατολική Μεσόγειο.
Και μαζί με τον MTG-S1…
Η πραγματική επανάσταση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν δούμε το MTG ως ολοκληρωμένο σύστημα. Ο MTG-S1, που εκτοξεύθηκε το 2025 και ολοκλήρωσε το commissioning τον Ιούλιο του 2026, μεταφέρει τον Infrared Sounder (IRS).
Ο IRS παρέχει από γεωστατική τροχιά πληροφορίες για την κατακόρυφη δομή της θερμοκρασίας και της υγρασίας της ατμόσφαιρας, μια επιχειρησιακή δυνατότητα που δεν υπήρχε στη γενιά MSG.
Με απλά λόγια, περνάμε σταδιακά από το «βλέπω το νέφος όταν έχει ήδη δημιουργηθεί» στο «παρακολουθώ και το ατμοσφαιρικό περιβάλλον μέσα στο οποίο μπορεί να γεννηθεί».
Το μεγάλο κέρδος: ο χρόνος
Ο MTG-I2 δεν σημαίνει ότι ξαφνικά οι δεκαήμερες προγνώσεις θα γίνουν τέλειες. Το μεγαλύτερο κέρδος βρίσκεται αλλού: στην έγκαιρη αναγνώριση και παρακολούθηση του επικίνδυνου καιρού.
Όταν μια καταιγίδα αναπτύσσεται γρήγορα, η διαφορά μεταξύ μιας εικόνας ανά 10 λεπτά και μιας εικόνας ανά 2,5 λεπτά μπορεί να είναι καθοριστική. Η νέα γενιά Meteosat θα μας επιτρέπει να βλέπουμε την ατμόσφαιρα με πολύ μεγαλύτερη χρονική και χωρική λεπτομέρεια.
Για την Ελλάδα και την ΕΜΥ αυτό μεταφράζεται σε καλύτερο nowcasting, πληρέστερη εικόνα πάνω από τις θάλασσές μας και περισσότερη πληροφορία για την έγκαιρη προειδοποίηση των πολιτών.
Ο MTG-I2 λοιπόν δεν έρχεται απλώς να μας δώσει «ωραιότερες δορυφορικές εικόνες». Έρχεται να μας δώσει κάτι πολύ σημαντικότερο στη μετεωρολογία των επικίνδυνων φαινομένων: περισσότερο χρόνο και καλύτερη πληροφορία πριν και κατά την εξέλιξή τους.
Πηγές: ESA – Meteosat Third Generation� · ESA – MTG-I2 Launch 2026� · EUMETSAT – MTG Rapid Scanning Service� · EUMETSAT – MTG Operational Services�.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου