Η σημερινή δορυφορική εικόνα της 29ης Αυγούστου 2026 παρουσιάζει ένα ιδιαίτερα όμορφο αλλά και μετεωρολογικά ενδιαφέρον φαινόμενο. Ανατολικά της Εύβοιας και προς την Άνδρο διακρίνονται διαδοχικές, σχεδόν παράλληλες λωρίδες νεφών, οι οποίες θυμίζουν έντονα «ψαροκόκαλο».
Η εικόνα αυτή συνδέεται πολύ πιθανότατα με ορογραφικά κύματα ή κύματα βαρύτητας (mountain waves). Σήμερα επικρατεί ισχυρή βόρεια ροή στο Αιγαίο, με το μελτέμι ενισχυμένο. Οι άνεμοι φθάνουν τα 5–7 μποφόρ στο Αιγαίο, ενώ οι ριπές σε περιοχές της Εύβοιας και του Αιγαίου μπορούν να είναι σημαντικά ισχυρότερες.
Ο ρόλος της Εύβοιας και της Άνδρου
Όταν μια σχετικά σταθερή αέρια μάζα συναντήσει έναν ορεινό όγκο, αναγκάζεται να ανέβει. Περνώντας στην υπήνεμη πλευρά δεν κατέρχεται απλώς ομαλά, αλλά μπορεί να αρχίσει να ταλαντώνεται κατακόρυφα, όπως περίπου ένα κύμα μετά από ένα εμπόδιο.
Στην προκειμένη περίπτωση το έντονο ανάγλυφο της Εύβοιας —και στη συνέχεια της ίδιας της Άνδρου— μπορεί να λειτουργεί ως «γεννήτρια» αυτών των κυματισμών. Για ισχυρά mountain waves είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή η σχετικά σταθερή ατμόσφαιρα και η ισχυρή ροή που προσπίπτει με σημαντική κάθετη συνιστώσα προς τις ορεινές ράχες.
Στις ανοδικές φάσεις του κύματος ο αέρας ψύχεται και, εφόσον υπάρχει αρκετή υγρασία, δημιουργείται νέφος. Στις αμέσως επόμενες καθοδικές φάσεις θερμαίνεται αδιαβατικά και το νέφος διαλύεται. Έτσι προκύπτει η εναλλαγή:
νέφος – καθαρός ουρανός – νέφος – καθαρός ουρανός
και στη δορυφορική εικόνα εμφανίζονται αυτές οι εντυπωσιακές επαναλαμβανόμενες «ραβδώσεις». Η NOAA περιγράφει ακριβώς αυτόν τον μηχανισμό για τα λεγόμενα wave clouds
Και τα lenticularis της Άνδρου «δένουν» την εικόνα
Ιδιαίτερη σημασία έχει η σημερινή παρατήρηση αρκετών Altocumulus lenticularis στην Άνδρο. Τα χαρακτηριστικά φακοειδή νέφη αποτελούν έναν από τους καλύτερους οπτικούς δείκτες ύπαρξης στάσιμων ατμοσφαιρικών κυμάτων.
Σχηματίζονται κοντά στην κορυφή του κύματος και μπορεί να φαίνονται σχεδόν ακίνητα, ενώ στην πραγματικότητα ο αέρας περνά συνεχώς μέσα από αυτά.
Επομένως, η δορυφορική εικόνα και η παρατήρηση από το έδαφος φαίνεται να περιγράφουν δύο όψεις του ίδιου μηχανισμού.
Το σημερινό «ψαροκόκαλο» στον ουρανό του Αιγαίου είναι ουσιαστικά μια εντυπωσιακή οπτικοποίηση της αόρατης κυματικής κίνησης της ατμόσφαιρας. Τα βουνά της Εύβοιας και της Άνδρου διαταράσσουν την ισχυρή βόρεια ροή και τα σύννεφα μάς αποκαλύπτουν τα κύματα που διαφορετικά δεν θα μπορούσαμε να δούμε.
Θοδωρής Ν. Κολυδας
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου