Διαφορές μεταξύ ECMWF και GFS

 Μετά την Μεγάλη Πέμπτη τα δύο μεγάλα προγνωστικά μοντέλα δεν διαφωνούν απλώς στην ένταση των φαινομένων, αλλά στην ίδια τη δομή της κυκλοφορίας πάνω από την Ανατολική Μεσόγειο.

Το GFS επιμένει σε ένα πιο κλειστό και βαθύ ανώτερο χαμηλό στα νοτιοδυτικά της χώρας, σενάριο που ευνοεί πιο οργανωμένη επιδείνωση με μεγαλύτερη τροφοδότηση υγρασίας και αυξημένη πιθανότητα γενικευμένων φαινομένων. Αντίθετα, το ECMWF διατηρεί τις κύριες διαταραχές βορειοανατολικότερα, παραπέμποντας σε πιο γρήγορο πέρασμα συστημάτων και σε λιγότερο οργανωμένο επεισόδιο για τον ελλαδικό χώρο. Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται μόνο για διαφορά θέσης, αλλά για διαφορά τύπου καιρού. ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΑ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΥΤΗ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΚΥΡΙΩΣ 4 ΠΡΑΓΜΑΤΑ Πρώτον, τη θέση των ισχυρότερων ανοδικών κινήσεων. Όταν το ανώτερο χαμηλό βρίσκεται νοτιοδυτικά, η Ελλάδα συχνά μπαίνει στον ευνοϊκό τομέα του συστήματος, όπου η ατμόσφαιρα «δουλεύει» περισσότερο για παραγωγή φαινομένων. Αντίθετα, όταν οι διαταραχές περνούν βορειοανατολικά, το πεδίο ανύψωσης μπορεί να είναι ασθενέστερο ή πιο αποσπασματικό. Δεύτερον, τη μεταφορά υγρασίας. Το νοτιοδυτικό χαμηλό τραβά συνήθως θερμότερες και υγρότερες αέριες μάζες προς τη χώρα, κάτι που αυξάνει το δυναμικό για βροχές και καταιγίδες. Στο ECMWF η τροφοδότηση αυτή φαίνεται πολύ λιγότερο αποτελεσματική. Τρίτον, τη διάρκεια των φαινομένων. Ένα κλειστό χαμηλό στα νοτιοδυτικά μπορεί να δώσει πιο αργή και πιο επίμονη επιδείνωση. Οι βορειοανατολικές διαταραχές, αντίθετα, συνδέονται συχνότερα με πιο σύντομα περάσματα. Τέταρτον, τη γεωγραφική κατανομή. Με το GFS αυξάνονται οι πιθανότητες να επηρεαστούν περισσότερο δυτικά, νότια και ανατολικά τμήματα, ανάλογα με την ακριβή τροχιά. Με το ECMWF μπορεί τα φαινόμενα να είναι πιο περιορισμένα ή να ευνοούνται περισσότερο περιοχές κοντύτερα στη διέλευση των διαταραχών. Στο βίντεο που ακολουθεί δίνεται με σαφήνεια το παραλληλο τρέξιμο των μοντέλων στα 500 hPa όπου ο επαγγελματίας μετεωρολόγος , αλλά και ο κάθε πολίτης μπορεί να δει τους διαφορετικούς τύπους καιρού που φέρνει το κάθε μοντέλο. Το πιό εύκολο πράγμα είναι να υιοθετήσεις ένα μοντέλο και να πεις κάπως έτσι θα γίνουν τα πράγματα. Όμως ποιός επαγγελματίας μετεωρολόγος θα έπαιρνε το ρίσκο για να μας πληροφορήσει για τον καιρό του Πάσχα όταν βλέπει αυτές τις μεγάλες αποκλίσεις ; ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ : https://youtu.be/rwR7y2LGEYg

Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΠΛΗΣ ΚΥΚΛΟΓΕΝΝΕΣΗΣ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

 

✅Η ατμοσφαιρική εξέλιξη των επόμενων ημερών δεν περιορίζεται μόνο στη δημιουργία ενός οργανωμένου βαρομετρικού χαμηλού στην κεντρική Μεσόγειο. Το στοιχείο που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή είναι η εντυπωσιακή κάθοδος πολύ ψυχρών αερίων μαζών από την Ευρώπη βαθιά προς τη βόρεια Αφρική, φτάνοντας έως τη νότια Αλγερία, στα όρια ακόμη και του Σαχέλ. Πρόκειται για μια εξαιρετικά ασυνήθιστη μεταφορά ψύχους για την εποχή και για τα γεωγραφικά αυτά πλάτη.
✅ Η εικόνα αποτυπώνεται καθαρά στις θερμοκρασιακές αποκλίσεις, όπου σε περιοχές της βόρειας Αφρικής οι τιμές προβλέπεται να βρεθούν ακόμη και 15 βαθμούς κάτω από τα κανονικά επίπεδα. Εκεί όπου συνήθως επικρατούν θερμοκρασίες κοντά στους 25 βαθμούς, ενδέχεται να καταγραφούν τιμές γύρω στους 10. Παράλληλα, στο επίπεδο των 500 hPa διακρίνεται η δημιουργία ενός ανώτερου χαμηλού εντός αυτής της ψυχρής λίμνης, το οποίο διαταράσσει έντονα την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και ευνοεί ακόμη και σπάνιες βροχοπτώσεις σε ερημικές περιοχές.
✅Αυτό ακριβώς το ψυχρό απόθεμα, καθώς θα μετατοπίζεται Α-ΒΑ από τη νότια Αλγερία προς τη Λιβύη, φαίνεται ότι μπορεί να αποτελέσει τη γενεσιουργό αιτία για ένα δεύτερο βαρομετρικό χαμηλό, σαφώς πιο κρίσιμο για την περιοχή μας. Σε αντίθεση με το πρώτο σύστημα της κεντρικής Μεσογείου, αυτό το δεύτερο χαμηλό θα διαμορφωθεί πολύ κοντά στις ακτές της Αφρικής, σε περιβάλλον έντονων θερμοβαθμίδων και ισχυρής δυναμικής υποστήριξης από την ανώτερη ατμόσφαιρα. Εφόσον οργανωθεί επαρκώς, θα έχει τη δυνατότητα να κινηθεί προς τη χώρα μας, μεταφέροντας μεγάλο φορτίο υγρασίας και δημιουργώντας προϋποθέσεις για πιο επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα.
✅ Με άλλα λόγια, το πραγματικά ανησυχητικό σενάριο δεν είναι μόνο η αρχική κυκλογένεση στη δυτική ή κεντρική Μεσόγειο, αλλά η μεταγενέστερη ανατροφοδότηση του συστήματος πάνω από τη βόρεια Αφρική. Εκεί, η σπάνια εισβολή ψύχους σε συνδυασμό με τη δυναμική του ανώτερου χαμηλού μπορεί να οδηγήσει στη γέννηση ενός δεύτερου, πιο επικίνδυνου βαρομετρικού, το οποίο στη συνέχεια θα ακολουθήσει πορεία προς την ανατολική Μεσόγειο και ενδεχομένως προς την Ελλάδα.
Star News (Official) Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων

Η δυναμική σύζευξη δύο χαμηλών και ο κίνδυνος βαθιάς κυκλογένεσης

 

Εχει ήδη δοθεί στη δημοσιότητα η πιθανή εξέλιξη του καιρού για την ερχόμενη εβδομάδα όπου και μέχρι σήμερα τα στοιχεία μας δίνουν σημαντικές ενδείξεις για μια αξιόλογη κακοκαιρία. Η ουσιαστική και ακριβέστερη πρόγνωση θα έρθει τη Δευτέρα , ωστόσο και από σήμερα σας πληροφορούμε για την εξέλιξη του καιρού και τα συστήματα τα οποία θα μας επηρεάσουν. 

Πολύ ψυχρές αέριες μάζες από την Κεντρική Ευρώπη εισβάλλουν από το βράδυ της Δευτέρας και κυρίως την Τρίτη στην κεντρική Μεσόγειο, προκαλώντας τη δημιουργία ανώτερου χαμηλού στα 500 hPa και ψυχρής λίμνης στην ανώτερη ατμόσφαιρα. Το σύστημα αυτό ευνοεί παράλληλα και τον σχηματισμό ισχυρού επιφανειακού χαμηλού στην Κεντρική Μεσόγειο, το οποίο παρουσιάζει αυξημένες πιθανότητες να αποκτήσει βάθυνση άνω των 17 hPa μέσα σε 24 ώρες.

Βίντεο με την προοπτική του καιρού 

Την ίδια ώρα, στο πεδίο του ανώτερου χαμηλού αναπτύσσονται διαταραχές (trough), οι οποίες από την Τρίτη προς την Τετάρτη φαίνεται να προκαλούν νέα και εντονότερη βάθυνση ενός δεύτερου χαμηλού που ανεβαίνει από τις ακτές της Αφρικής. Αυτό ακριβώς το δεύτερο σύστημα είναι και το πιο ανησυχητικό, καθώς σήμερα εντοπίζεται για πρώτη φορά με πιο καθαρό τρόπο τόσο από το ECMWF όσο και από το GFS. Ο μηχανισμός αυτός διαφέρει αισθητά τόσο από μια κλασική μετωπική ύφεση όσο και από έναν τυπικό medicane. Από τη σύζευξη των δύο συστημάτων προκύπτει ένα πολύ βαθύ χαμηλό, κυρίως στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, με έντονο βαροτροπικό χαρακτήρα και θερμό πυρήνα σε ορισμένες στάθμες.

Αν επιβεβαιωθούν τα πιο ακραία σενάρια, τα κύρια προβλήματα θα προέλθουν από θυελλώδεις ανέμους, τοπικά άνω των 10 μποφόρ με ριπές πάνω από 100 km/h, αλλά και από επίμονες και κατά τόπους ισχυρές βροχές, κυρίως στην ανατολική Ελλάδα και ιδιαίτερα στη Θεσσαλία, όπου το σφοδρό ανατολικό ρεύμα θα αλληλεπιδρά έντονα με το ανάγλυφο. Οι σχετικά ψυχρές θάλασσες της εποχής δεν ευνοούν ακραία αστάθεια φθινοπωρινού τύπου. Ωστόσο, η εξαιρετικά ισχυρή δυναμική του συστήματος είναι ικανή να προκαλέσει αξιόλογες βροχές και καταιγίδες με μεγάλη διάρκεια, και σε άλλες προσήνεμες ορεινές και ημιορεινές περιοχές. Οι πιθανές επιπτώσεις περιλαμβάνουν υπερχειλίσεις ρεμάτων, κατολισθήσεις, πτώσεις δέντρων, προβλήματα στο οδικό δίκτυο, διακοπές ρεύματος, καθώς και δυσχέρειες στις θαλάσσιες και αεροπορικές συγκοινωνίες.

Δεν ανήκουμε σε εκείνους που επιλέγουν την κινδυνολογία, ούτε συνηθίζουμε να υιοθετούμε υπερβολικούς τόνους απέναντι σε κάθε έντονη καιρική εξέλιξη. Η σοβαρότητα της μετεωρολογικής ενημέρωσης απαιτεί πάντα ψυχραιμία, μέτρο και προσήλωση στα δεδομένα. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες η δυναμική της ατμόσφαιρας είναι τέτοια, ώστε η έγκαιρη επισήμανση του δυσμενέστερου σεναρίου να μην αποτελεί υπερβολή, αλλά στοιχειώδη υποχρέωση ευθύνης.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, παρότι η τελική εικόνα δεν έχει ακόμη οριστικά κλειδώσει, τα μέχρι τώρα στοιχεία είναι αρκετά σοβαρά ώστε να επιβάλλουν αυξημένη εγρήγορση και προετοιμασία. Γι’ αυτό και, χωρίς δραματοποίηση αλλά με πλήρη συναίσθηση της ευθύνης, οφείλουμε να είμαστε προετοιμασμένοι ακόμη και για το χειρότερο δυνατό σενάριο. Στόχος δεν είναι να καλλιεργηθεί φόβος, αλλά να υπάρξει έγκαιρη επίγνωση, ώστε οι αρμόδιοι φορείς, οι υπηρεσίες και οι πολίτες να μην βρεθούν προ εκπλήξεως, αν η ατμοσφαιρική εξέλιξη λάβει τελικά την πιο επικίνδυνη μορφή της.

Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Σύμβουλος Mετεωρολόγος Star Channel - Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ - Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect

 

Η HEAVY METAL KAI TO 1821 - #MARAUDER

 

Ο δίσκος “1821” των Marauder δεν είναι απλώς μια heavy metal δουλειά με ιστορικές αναφορές. Είναι μια μουσική απόπειρα να μεταφερθεί το πνεύμα της Ελληνικής Επανάστασης σε ήχο, ρυθμό και εικόνες. Από την πρώτη ως την τελευταία σύνθεση, ο ακροατής νιώθει ότι παρακολουθεί μια επική αφήγηση όπου εναλλάσσονται η έξαρση, η πίστη, η θυσία, η μνήμη και ο θρίαμβος.

✅ Το “Hellas, Land of the Immortals” ανοίγει τον δίσκο με οργανικό και τελετουργικό τρόπο, σαν αυλαία που σηκώνεται πριν αρχίσει το μεγάλο ιστορικό δράμα. Αμέσως μετά, το “The Greek Revolution Begins” φέρνει την ένταση και το ξέσπασμα της εξέγερσης, ενώ το “Free Like an Eagle” γίνεται ύμνος στην ελευθερία και στο ανυπότακτο πνεύμα των αγωνιστών. Το “Faces in the Sky” κινείται πιο λυρικά, σαν φόρος τιμής σε όσους χάθηκαν, ενώ το “The Return of the Warrior” δίνει ξανά ηρωικό και θριαμβευτικό τόνο.

✅ Στη συνέχεια, το “Two Eyes in the Dark” προσθέτει πιο σκοτεινή ατμόσφαιρα, ενώ το “The Firebrands” αποδίδει τη φλόγα των πρωτοπόρων της Επανάστασης. Το δεύτερο οργανικό μέρος, το “Red Sea”, λειτουργεί σαν μουσική ανάσα, πριν το “God’s Will” συνδέσει τον αγώνα με την πίστη και το αίσθημα ενός ανώτερου σκοπού. Το “Cry for the Glorious Town” φέρει τον τόνο της θυσίας και της νοσταλγίας, ενώ το “Heroes Fight Like the Greeks” κλείνει τον δίσκο με πανηγυρικό, υμνικό τρόπο, σαν τελική σφραγίδα ηρωισμού.

📌 Συνολικά, το “1821” ξεχωρίζει γιατί δεν περιορίζεται σε μια απλή μεταλλική αισθητική. Με έντονο επικό χαρακτήρα, πατριωτικό συναίσθημα και θεατρική ατμόσφαιρα, επιχειρεί να μετατρέψει την ιστορική μνήμη σε μουσική εμπειρία. Είναι ένας δίσκος που ακούγεται σαν φόρος τιμής, αλλά και σαν καλλιτεχνική αναβίωση ενός από τα πιο δυνατά κεφάλαια της ελληνικής ιστορίας .

https://youtu.be/b3rtK2SKZso

Καιρός σε 30 δευτερόλεπτα: Τι κερδίζουμε και τι χάνουμε όταν η Μετεωρολογία περνά στα reels και στο TikTok

 Τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα, η πρόγνωση του καιρού δεν φτάνει στον πολίτη μόνο από τα δελτία, τα sites ή τις επίσημες ανακοινώσεις. Φτάνει όλο και περισσότερο μέσα από reels, σύντομα βίντεο, TikTok και κάθε μορφή ταχύτατης, οπτικοποιημένης και αλγοριθμικά διακινούμενης πληροφορίας. Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς τεχνολογική. Είναι βαθιά κοινωνική και επικοινωνιακή. Αλλάζει όχι μόνο το πού ενημερώνεται ο πολίτης, αλλά και το πώς αντιλαμβάνεται τον ίδιο τον καιρό, τον κίνδυνο, την αβεβαιότητα και την επιστημονική γνώση. Η σύγχρονη βιβλιογραφία και οι επίσημοι μετεωρολογικοί φορείς επιβεβαιώνουν ότι το οικοσύστημα της μετεωρολογικής ενημέρωσης έχει μετακινηθεί δυναμικά προς τις ψηφιακές και κοινωνικές πλατφόρμες.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το νέο αυτό μοντέλο έχει σημαντικά πλεονεκτήματα. Το πρώτο και πιο εμφανές είναι η ταχύτητα. Ένα σύντομο βίντεο μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να προειδοποιήσει για μια επικείμενη καταιγίδα, για απότομη πτώση της θερμοκρασίας, για ισχυρούς ανέμους ή για υψηλό κίνδυνο σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Σε επιχειρησιακούς όρους, αυτή η αμεσότητα έχει αξία. Η ίδια η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία των ΗΠΑ έχει αναγνωρίσει ότι τα κοινωνικά δίκτυα ενισχύουν τη διάχυση προειδοποιήσεων, επιτρέπουν γρήγορη επικοινωνία με το κοινό και συμβάλλουν ακόμη και στη συλλογή αναφορών από το πεδίο, οι οποίες μπορούν να βελτιώσουν την επίγνωση της κατάστασης.

Το δεύτερο μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι τα σύντομα βίντεο κερδίζουν κοινά που παλαιότερα έμεναν έξω από τη μετεωρολογική ενημέρωση. Ένας νέος άνθρωπος που δεν θα ανοίξει ποτέ ένα αναλυτικό δελτίο ή μια επίσημη ιστοσελίδα, είναι πολύ πιθανότερο να σταματήσει την κύλιση της οθόνης του μπροστά σε έναν δυναμικό χάρτη, σε μία καθαρή προφορική εξήγηση ή σε μια σύντομη προειδοποίηση με σαφή οπτική γλώσσα. Αυτό σημαίνει ότι η Μετεωρολογία αποκτά πρόσβαση σε ηλικιακές ομάδες και σε κατηγορίες κοινού που διαφορετικά θα παρέμεναν αμέτοχες ή αδιάφορες. Η μεταβολή αυτή αποτυπώνεται πλέον καθαρά και σε πρόσφατες επιστημονικές αναλύσεις για το πώς οι πολίτες αναζητούν και καταναλώνουν πληροφορία για καιρό και κλίμα.

Υπάρχει όμως και ένα τρίτο κέρδος, πιο ουσιαστικό ίσως για την ίδια τη φύση της Μετεωρολογίας: η δύναμη της εικόνας. Ο καιρός είναι φαινόμενο που γίνεται κατανοητό πολύ πιο εύκολα όταν φαίνεται. Η κίνηση ενός βαρομετρικού χαμηλού, η μεταφορά αφρικανικής σκόνης, η ζώνη σύγκλισης, η διαδοχή νεφικών μαζών ή η χρονική εξέλιξη των φαινομένων αποδίδονται συχνά πιο αποτελεσματικά σε ένα καλοφτιαγμένο σύντομο βίντεο απ’ ό,τι σε μία μακρά παράγραφο. Άρα, όταν το μέσο χρησιμοποιείται σωστά, δεν υποβαθμίζει αναγκαστικά την επιστημονική πληροφορία. Μπορεί αντιθέτως να την καταστήσει πιο προσιτή, πιο ζωντανή και πιο λειτουργική για τον μέσο πολίτη.

@ryanhallyall Major weather update #weathertok ♬ The Batman - Michael Giacchino

Ωστόσο, εδώ ακριβώς αρχίζουν και οι μεγάλες παγίδες. Διότι η Μετεωρολογία, ως επιστήμη και ως επιχειρησιακή πρακτική, δεν είναι φτιαγμένη για να χωρά πάντοτε αβίαστα σε 20 ή 30 δευτερόλεπτα. Η πρόγνωση δεν είναι σύνθημα. Είναι εκτίμηση πιθανοτήτων, διαχείριση αβεβαιότητας, χωρική διαφοροποίηση, χρονική εξέλιξη, διαβάθμιση κινδύνου. Το reel, αντίθετα, λειτουργεί με άλλα κριτήρια: θέλει καθαρότητα, ένταση, αμεσότητα, εντυπωσιασμό. Το TikTok ευνοεί ό,τι συγκρατεί το βλέμμα γρήγορα. Κι έτσι, πολύ συχνά, ο επιστημονικά προσεκτικός λόγος χάνει έδαφος απέναντι στον απόλυτο, απλουστευμένο και δραματοποιημένο λόγο.

Έρευνα του 2025 για τον τρόπο με τον οποίο το TikTok διαμορφώνει την περιβαλλοντική επικοινωνία καταγράφει ακριβώς αυτό: ότι η αρχιτεκτονική της πλατφόρμας και η λογική του αλγορίθμου ενισχύουν το συναισθηματικά φορτισμένο και απλουστευμένο περιεχόμενο εις βάρος της αποχρώσεως και της πολυπλοκότητας.

Με άλλα λόγια, ο άνθρωπος που θα πει «έρχεται ιστορική κακοκαιρία», «μας χτυπά πολικός χιονιάς» ή «έρχεται καταστροφή» έχει περισσότερες πιθανότητες να γίνει viral από εκείνον που θα εξηγήσει νηφάλια ότι «αναμένονται τοπικά ισχυρά φαινόμενα, με αυξημένη πιθανότητα σε συγκεκριμένες περιοχές, αλλά με αβεβαιότητα ως προς την ακριβή χωρική κατανομή». Το πρώτο είναι αλγοριθμικά πιο δυνατό. Το δεύτερο είναι μετεωρολογικά πιο τίμιο. Αυτή η απόσταση ανάμεσα στην επιστημονική ακρίβεια και στην οικονομία της προσοχής είναι σήμερα ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα της καιρικής επικοινωνίας στα σύντομα βίντεο.

Από αυτό πηγάζει και ένα δεύτερο σοβαρό πρόβλημα: η θόλωση της διαφοράς ανάμεσα στην απλή ενημέρωση, την πρόγνωση, την εκτίμηση κινδύνου και την επίσημη προειδοποίηση. Στον ψηφιακό κόσμο όλα μοιάζουν ισότιμα στην οθόνη του κινητού. Ένα βίντεο ενός σοβαρού επιστήμονα, ένα εντυπωσιακό βίντεο ενός ερασιτέχνη, μια υπερβολική ανάρτηση ενός δημιουργού περιεχομένου και μία επίσημη προειδοποίηση μπορεί να περάσουν μπροστά από τα μάτια του πολίτη με τον ίδιο περίπου τρόπο. Το αποτέλεσμα είναι να αποδυναμώνεται η ιεράρχηση της πληροφορίας. Αν όλα παρουσιάζονται ως επείγοντα, τίποτε δεν ξεχωρίζει πραγματικά ως επείγον. Αυτό οδηγεί σε κόπωση του κοινού, σε σταδιακή εξοικείωση με τον τόνο του συναγερμού και τελικά σε μείωση της ευαισθησίας απέναντι στις πραγματικά κρίσιμες προειδοποιήσεις. Η εμπειρία των επίσημων μετεωρολογικών υπηρεσιών δείχνει επίσης ότι στα social media κυκλοφορούν εύκολα ψευδείς αναφορές, παλιές εικόνες και παραπλανητικό υλικό, κάτι που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αποτελεσματικότητα της προειδοποίησης.

Υπάρχει όμως και η παράμετρος της παραπληροφόρησης, η οποία σε πλατφόρμες ταχύτητας αποκτά ξεχωριστό βάρος. Πρόσφατη μελέτη στο Scientific Reports έδειξε ότι σε μεγάλα κοινωνικά δίκτυα η σχετική εμπλοκή του κοινού με πηγές αναξιόπιστης κλιματικής πληροφόρησης εμφανίζει ανοδική τάση, ακόμη και όταν ο συνολικός όγκος του περιεχομένου τους δεν είναι κυρίαρχος. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σύντομο βίντεο για τον καιρό είναι παραπληροφόρηση. Σημαίνει όμως ότι το οικοσύστημα ευνοεί συχνά την ένταση, την απλοποίηση και την αμφιβολία περισσότερο απ’ όσο ευνοεί την τεκμηριωμένη, σταθμισμένη ενημέρωση. Σε περιόδους ακραίων φαινομένων, αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο, γιατί τότε ο πολίτης χρειάζεται καθαρές οδηγίες, όχι θόρυβο.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη βαθύτερο όταν σκεφτούμε ότι η μετεωρολογική επικοινωνία δεν έχει μόνο ενημερωτικό αλλά και παιδευτικό ρόλο. Ο πολίτης δεν χρειάζεται μόνο να ξέρει αν θα βρέξει αύριο. Χρειάζεται σταδιακά να μαθαίνει και πώς να διαβάζει τον καιρό, πώς να αντιλαμβάνεται την αβεβαιότητα, γιατί ένα μοντέλο αλλάζει, γιατί άλλο πράγμα είναι η γενική τάση και άλλο η τοπική λεπτομέρεια, γιατί η πρόγνωση των τριών ημερών δεν έχει την ίδια βεβαιότητα με την πρόγνωση της επόμενης ώρας. Η παιδεία αυτή δύσκολα καλλιεργείται σε ένα περιβάλλον όπου το μήνυμα πρέπει να χωρέσει σε ελάχιστα δευτερόλεπτα και να είναι άμεσα «καταναλώσιμο». Έτσι, ο πολίτης μπορεί να εκτίθεται περισσότερο στην πληροφορία, αλλά να κατανοεί λιγότερο τη φύση της.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να απορριφθούν τα reels ή το TikTok. Κάθε άλλο. Το ζήτημα δεν είναι το μέσο, αλλά ο τρόπος χρήσης του. Ένα σύντομο βίντεο μπορεί να είναι πολύτιμο όταν λειτουργεί ως γρήγορη είσοδος στην έγκυρη ενημέρωση. Όταν λέει με σαφήνεια ποια περιοχή αφορά, ποια χρονική περίοδο καλύπτει, ποια είναι η πηγή, ποια είναι η ένταση του κινδύνου και πού μπορεί ο πολίτης να βρει αναλυτικότερη ενημέρωση. Όταν δηλαδή δεν υποκαθιστά την πλήρη πρόγνωση, αλλά τη συμπληρώνει. Σε αυτή την περίπτωση, το σύντομο βίντεο δεν είναι εχθρός της Μετεωρολογίας. Είναι ένα σύγχρονο εργαλείο μετάφρασης της γνώσης σε μαζικό, γρήγορο και προσιτό μήνυμα.

Συνεπώς, στο ερώτημα αν ο πολίτης κερδίζει ή χάνει από αυτή τη νέα μορφή μετεωρολογικής επικοινωνίας, η πιο έντιμη απάντηση είναι ότι κερδίζει υπό προϋποθέσεις και χάνει όταν αυτές απουσιάζουν. Κερδίζει σε ταχύτητα, σε ευκολία πρόσβασης, σε οπτική κατανόηση και σε εγγύτητα με το μήνυμα. Χάνει όταν η επιστήμη μετατρέπεται σε θέαμα, όταν η αβεβαιότητα εξαφανίζεται από τον λόγο, όταν η υπερβολή ανταμείβεται περισσότερο από την ακρίβεια και όταν ο αλγόριθμος υποκαθιστά την ιεράρχηση του κινδύνου.

Η τελική κρίση, λοιπόν, δεν πρέπει να είναι ούτε φοβική ούτε αφελής. Τα reels και το TikTok δεν σώζουν από μόνα τους τη μετεωρολογική ενημέρωση, ούτε όμως την καταστρέφουν αυτομάτως. Είναι ένα ισχυρό εργαλείο, αλλά και ένα επικίνδυνο φίλτρο. Αν χρησιμοποιηθούν από υπεύθυνους μετεωρολόγους, με μέτρο, σαφήνεια και σεβασμό στην επιστημονική αλήθεια, μπορούν να φέρουν την πρόγνωση πιο κοντά στον πολίτη από ποτέ. Αν όμως γίνουν πεδίο εντυπωσιασμού, υπεραπλούστευσης και ανταγωνισμού για λίγα δευτερόλεπτα προσοχής, τότε ο πολίτης μπορεί να βρεθεί περισσότερο εκτεθειμένος παρά ενημερωμένος.

Στην πραγματικότητα, το μεγάλο στοίχημα της εποχής δεν είναι αν η Μετεωρολογία θα μπει στα σύντομα βίντεο. Αυτό έχει ήδη συμβεί. Το πραγματικό στοίχημα είναι αν θα καταφέρει να παραμείνει Μετεωρολογία και μέσα σε αυτά.

Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Σύμβουλος Mετεωρολόγος Star Channel - Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ - Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect

Πηγές: Krocak, M. J., et al. (2024). The Changing Weather Information Landscape: Observations, Conjectures, and Thoughts about the Future / National Weather Service (2023). NWS Policy Directive 10-06: Social Media. National Oceanic and Atmospheric Administration. / National Weather Service. Social Media. Weather.gov / National Weather Service. Weather-Ready Nation. Weather.gov / National Weather Service. Social Media: Preparedness. Weather.gov /Storani, S., Falkenberg, M., Quattrociocchi, W., & Cinelli, M. (2025). Relative engagement with sources of climate misinformation is growing across social media platforms. Scientific Reports

H πρόγνωση του καιρού απο 25 Μαρτίου 2026

 Την Τετάρτη 25 Μαρτίου ο καιρός θα είναι βελτιωμένος στις περισσότερες περιοχές, με τοπικές βροχές στην ανατολική και νότια χώρα και καταιγίδες κυρίως σε Κυκλάδες, Κρήτη, ανατολικό-νοτιοανατολικό Αιγαίο και Δωδεκάνησα. Στα ορεινά θα σημειωθούν λίγες χιονοπτώσεις, ενώ οι ισχυροί βόρειοι άνεμοι στο Αιγαίο θα εξασθενήσουν από το απόγευμα. Η θερμοκρασία δεν θα αλλάξει σημαντικά.

Την Πέμπτη ο καιρός θα βελτιωθεί σχεδόν παντού, με λίγες μόνο τοπικές βροχές αργά στη δυτική-βορειοδυτική Ελλάδα και μικρή άνοδο της θερμοκρασίας.

Την Παρασκευή επιστρέφουν οι βροχές και οι τοπικές καταιγίδες κυρίως στα δυτικά, τα βόρεια και το ανατολικό Αιγαίο, με χιονοπτώσεις στα ορεινά και ημιορεινά της βόρειας-βορειοδυτικής χώρας.

Το Σαββατοκύριακο διατηρείται άστατος καιρός, με κατά περιόδους βροχές, λίγα χιόνια στα ορεινά και θερμοκρασίες λίγο χαμηλότερες από τα κανονικά επίπεδα.

Δειτε το παρακάτω βίντεο το οποίο επεκτείνεται στην επόμενη εβδοιμάδα 

Παγκόσμια Ημέρα Μετεωρολογίας 2026 : «Παρατηρώντας το σήμερα, προστατεύουμε το αύριο»

 Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Μετεωρολογίας 2026, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 23 Μαρτίου, είναι: «Observing Today, Protecting Tomorrow» δηλαδή στα ελληνικά: «Παρατηρώντας το σήμερα, προστατεύουμε το αύριο». Η επιλογή αυτού του θέματος από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό αναδεικνύει τη θεμελιώδη σημασία των μετεωρολογικών παρατηρήσεων για την ασφάλεια και την ευημερία της κοινωνίας. Πίσω από την απλή ερώτηση «τι καιρό θα κάνει αύριο;» βρίσκεται ένα τεράστιο παγκόσμιο δίκτυο παρατηρήσεων που περιλαμβάνει δορυφόρους, μετεωρολογικούς σταθμούς, ραδιοβολήσεις, πλωτούς ωκεανογραφικούς σταθμούς και πλοία που συλλέγουν δεδομένα από κάθε γωνιά του πλανήτη. Τα δεδομένα αυτά αποτελούν τη βάση για τις σύγχρονες προγνώσεις και τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα, ενώ παράλληλα υποστηρίζουν την έρευνα για την κλιματική αλλαγή, τη διαχείριση υδάτων, τη γεωργία, την αεροναυτιλία και την προστασία των κοινωνιών από φυσικές καταστροφές. Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Μετεωρολογίας 2026 είναι σαφές: οι ακριβείς παρατηρήσεις του σήμερα αποτελούν το θεμέλιο για ασφαλέστερες κοινωνίες και καλύτερη προετοιμασία απέναντι στις προκλήσεις του μέλλοντος.

ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Ο καιρός δεν έχει διαβατήριο, το κλίμα δεν γνωρίζει σύνορα και το νερό ενώνει όλους τους ανθρώπους του πλανήτη. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι τόσο μεγάλες ώστε καμία χώρα δεν μπορεί να τις αντιμετωπίσει μόνη της. Η αξιόπιστη πρόγνωση του καιρού βασίζεται σε παρατηρήσεις που προέρχονται από κάθε γωνιά της Γης και κανένα κράτος δεν διαθέτει από μόνο του όλα τα απαραίτητα δεδομένα. Για τον λόγο αυτό η διεθνής συνεργασία, που στηρίζεται στην εμπιστοσύνη και την ανταλλαγή πληροφοριών, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συνεχή βελτίωση της ακρίβειας, του χρόνου προειδοποίησης και της προσβασιμότητας των προγνώσεων.

Στην πραγματικότητα, σχεδόν κάθε κρίσιμη απόφαση της σύγχρονης οικονομίας συνδέεται με το παγκόσμιο δίκτυο παρατηρήσεων και προγνώσεων του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού. Από τις επενδύσεις σε υποδομές και τον προγραμματισμό των καλλιεργειών έως τη διαχείριση της υγείας, του νερού και της ενέργειας ή ακόμη και τις αποφάσεις που αφορούν τις αλυσίδες εφοδιασμού, όλα εξαρτώνται από τα δεδομένα και τις προβλέψεις που προκύπτουν από αυτό το διεθνές σύστημα. Δεν είναι τυχαίο ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα κατατάσσονται σταθερά από τους επιχειρηματικούς ηγέτες του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ ως ο σημαντικότερος μακροπρόθεσμος κίνδυνος. Αυτή ακριβώς η πραγματικότητα βρίσκεται πίσω από την πρωτοβουλία του ΟΗΕ «Early Warnings for All», που στοχεύει να παρέχει έγκαιρη προειδοποίηση για φυσικές καταστροφές σε κάθε άνθρωπο στον πλανήτη.

Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί. Μεταξύ 1970 και 2021 τα ακραία καιρικά φαινόμενα προκάλεσαν οικονομικές απώλειες που ξεπέρασαν τα 4,3 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ σχεδόν δύο εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Οι έγκαιρες προειδοποιήσεις δεν αποτελούν πολυτέλεια αλλά ανάγκη – και ταυτόχρονα μια επένδυση με σημαντική οικονομική απόδοση. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η καθολική πρόσβαση σε υπηρεσίες έγκαιρης προειδοποίησης μπορεί να αποτρέψει κάθε χρόνο τουλάχιστον 13 δισεκατομμύρια δολάρια σε απώλειες περιουσιακών στοιχείων και 22 δισεκατομμύρια σε απώλειες ευημερίας. Ακόμη και μια προειδοποίηση μόλις 24 ώρες νωρίτερα μπορεί να μειώσει τις ζημιές από καταιγίδες ή καύσωνες έως και 30%.

Την ίδια στιγμή οι κίνδυνοι αυξάνονται. Η άνοδος της θερμοκρασίας ενισχύει την ένταση των καυσώνων, των ακραίων βροχοπτώσεων και των ταχέως ενισχυόμενων τροπικών κυκλώνων. Σύμφωνα με την έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού για την κατάσταση του παγκόσμιου κλίματος, το 2025 συγκαταλέγεται στα τρία θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ, ενώ τα τελευταία έντεκα χρόνια είναι συνολικά τα θερμότερα στην ιστορία των μετρήσεων. Οι υψηλές συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου προμηνύουν ακόμη υψηλότερες θερμοκρασίες για τις επόμενες γενιές. Σε αυτό το περιβάλλον, οι παρατηρήσεις της Γης αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από ποτέ. Η συνεχής παρακολούθηση της θερμοκρασίας ξηράς και ωκεανών, της τήξης των πάγων και των παγετώνων αλλά και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας αποτελεί τη βάση για αξιόπιστες μετεωρολογικές και κλιματικές πληροφορίες που καθοδηγούν τις αποφάσεις για την προστασία των κοινωνιών και των οικονομιών.

Ωστόσο, το παγκόσμιο σύστημα παρατηρήσεων εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικά κενά – στη στεριά, στους πολικούς πάγους και στους ωκεανούς – τα οποία περιορίζουν την αποτελεσματικότητα της διεθνούς δράσης. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός έχει δεσμευτεί να καλύψει αυτά τα κενά, ενισχύοντας το παγκόσμιο δίκτυο παρατηρήσεων. Η χρηματοδότηση αυτού του δικτύου δεν αποτελεί απλώς δαπάνη για τους φορολογούμενους. Είναι μια επένδυση στην οικονομική ασφάλεια, στην ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή και στη συνεργασία μεταξύ χωρών και γενεών.Γιατί μόνο αν παρατηρούμε σωστά το σήμερα, μπορούμε πραγματικά να προστατεύσουμε το αύριο.

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ

Το World Weather Watch του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) ιδρύθηκε το 1963. Είναι λιγότερο γνωστό από το άλλο «WWW», δηλαδή τον World Wide Web, ωστόσο η σημασία του είναι εξίσου καθοριστική. Κάθε ημέρα συλλέγονται παγκοσμίως εκατομμύρια μετεωρολογικές παρατηρήσεις από χιλιάδες σταθμούς ξηράς, πλωτούς ωκεανογραφικούς σταθμούς, πλοία, αεροσκάφη και δορυφόρους, στο πλαίσιο του Ενοποιημένου Παγκόσμιου Συστήματος Παρατηρήσεων του WMO (WIGOS). Τα δεδομένα αυτά ανταλλάσσονται μέσω του Συστήματος Πληροφοριών του WMO (WIS) και επεξεργάζονται στο Ενοποιημένο Σύστημα Επεξεργασίας και Πρόγνωσης (WIPPS), το οποίο μετατρέπει τα δεδομένα σε επιχειρησιακά προϊόντα και υπηρεσίες πρόγνωσης.

Παράλληλα λειτουργεί το δίκτυο Global Atmosphere Watch, το οποίο παρακολουθεί τις συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου, βασικών ατμοσφαιρικών ρύπων και την κατάσταση του προστατευτικού στρώματος του όζοντος. Το Global Climate Observing System προσφέρει μια μακροχρόνια εικόνα των βασικών κλιματικών δεικτών που αποτυπώνουν την κατάσταση του πλανήτη. Όλα αυτά δεν είναι απλώς τίτλοι και ακρωνύμια. Χάρη σε αυτόν τον μοναδικό συνδυασμό ανθρώπινης γνώσης, τεχνολογικής καινοτομίας και παγκόσμιας συνεργασίας, δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστες και έγκαιρες προγνώσεις.

Οι επιφανειακές παρατηρήσεις – θερμοκρασία, υγρασία, πίεση, βροχόπτωση και άνεμος – καταγράφονται ταυτόχρονα από αυτόματους μετεωρολογικούς σταθμούς αλλά και από ανθρώπινους παρατηρητές. Το δίκτυο που συντονίζει ο WMO περιλαμβάνει περίπου 16.300 επίγειους μετεωρολογικούς σταθμούς, από τους οποίους περίπου 9.000 ανήκουν στο Παγκόσμιο Βασικό Δίκτυο Παρατηρήσεων. Δύο φορές την ημέρα, καθημερινά, εκτοξεύονται μετεωρολογικά μπαλόνια σε περισσότερες από χίλιες τοποθεσίες σε όλες τις ηπείρους, ακόμη και σε απομακρυσμένες πολικές περιοχές, σε ορεινές ζώνες, σε μικρά νησιά και σε αεροδρόμια μεγάλων πόλεων. Τα μπαλόνια αυτά μετρούν θερμοκρασία, υγρασία και άνεμο καθώς ανεβαίνουν έως και 30 χιλιόμετρα στην ατμόσφαιρα, μεταδίδοντας τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Μετά από περίπου μία ώρα το μπαλόνι εκρήγνυται και το όργανο μέτρησης επιστρέφει στο έδαφος. Στους ωκεανούς, χιλιάδες πλατφόρμες παρατήρησης λειτουργούν ως τα «μάτια» του παγκόσμιου συστήματος, τροφοδοτώντας τις προγνώσεις και τις προειδοποιήσεις για επικίνδυνα φαινόμενα αλλά και την κλιματική έρευνα.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή του προγράμματος Argo, το οποίο διαθέτει σχεδόν 4.000 ρομποτικούς πλωτήρες που μετρούν τη θερμοκρασία, την αλατότητα και την κυκλοφορία των ωκεανών. Παράλληλα, περισσότερα από 1.000 εθελοντικά παρατηρητικά πλοία παρέχουν σε πραγματικό χρόνο μετεωρολογικά δεδομένα, ενώ υπάρχει στόχος το δίκτυο αυτό να φτάσει τα 10.000 πλοία. Σημαντική είναι και η συμβολή των αεροσκαφών. Η πρόγνωση του καιρού είναι απαραίτητη για την ασφάλεια και την αποδοτικότητα των πτήσεων, ενώ τα ίδια τα αεροσκάφη τροφοδοτούν το σύστημα παρατηρήσεων από το οποίο ωφελούνται. Μέσω του συστήματος AMDAR καταγράφονται καθημερινά περισσότερες από 700.000 μετρήσεις θερμοκρασίας, ταχύτητας και διεύθυνσης ανέμου, χάρη στη συνεργασία του WMO, των αεροπορικών αρχών και περίπου 40 εμπορικών αεροπορικών εταιρειών.  Τέλος, οι δορυφόροι παρατήρησης της Γης αποτελούν το σημαντικότερο ίσως εργαλείο για τη σύγχρονη μετεωρολογία. Περισσότεροι από 90 διαστημικοί οργανισμοί λειτουργούν σήμερα περίπου 400 δορυφόρους, από τους οποίους 31 γεωστατικοί σε ύψος περίπου 32.000 χιλιομέτρων και περισσότεροι από 300 πολικής τροχιάς σε ύψος 500–800 χιλιομέτρων.

Οι δορυφόροι παρέχουν μια συνεχή παγκόσμια εικόνα της ατμόσφαιρας, των ωκεανών, της επιφάνειας της ξηράς και των πάγων. Χάρη σε αυτούς μπορούμε να παρακολουθούμε την εξέλιξη καταιγίδων, να μετράμε θερμοκρασίες, να καταγράφουμε την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, τις μεταβολές των παγετώνων και των θαλάσσιων πάγων, καθώς και φαινόμενα όπως οι δασικές πυρκαγιές ή οι καταιγίδες σκόνης. Χωρίς τους δορυφόρους, τεράστιες περιοχές του πλανήτη – ιδιαίτερα οι ωκεανοί που καλύπτουν πάνω από το 70% της επιφάνειας της Γης – θα παρέμεναν ουσιαστικά ανεπαρκώς παρατηρούμενες.

Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΟΥ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ

Οι προγνώσεις του καιρού εξαρτώνται από τη συνεχή, 24ωρη πρόσβαση σε παρατηρήσεις από ολόκληρο τον πλανήτη. Ωστόσο, στο παγκόσμιο δίκτυο παρατηρήσεων εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά γεωγραφικά κενά. Σε πολλές λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και σε μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη, αρκετοί μετεωρολογικοί σταθμοί είτε δεν λειτουργούν είτε μεταδίδουν δεδομένα με ασυνέπεια. Το αποτέλεσμα είναι μεγάλα κενά πληροφοριών, ιδιαίτερα στην Αφρική, όπου η πυκνότητα των επιφανειακών σταθμών είναι πολύ χαμηλότερη από τα διεθνή πρότυπα. Αυτό μειώνει την ακρίβεια των προγνώσεων όχι μόνο σε τοπικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η πρόκληση, το Παγκόσμιο Βασικό Δίκτυο Παρατηρήσεων (Global Basic Observing Network – GBON) του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού ανοίγει τον δρόμο για μια ουσιαστική αναβάθμιση της διεθνούς ανταλλαγής μετεωρολογικών δεδομένων, τα οποία αποτελούν τη βάση όλων των υπηρεσιών και προϊόντων που σχετίζονται με τον καιρό, το κλίμα και το νερό. Καλύτερα δεδομένα σημαίνουν καλύτερη προετοιμασία, επιτρέποντας στις χώρες να σώζουν ζωές και να προστατεύουν τα μέσα διαβίωσης των πολιτών.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο μηχανισμός Systematic Observations Financing Facility (SOFF) παρέχει μακροχρόνια οικονομική και τεχνική υποστήριξη, ώστε οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και τα μικρά νησιωτικά κράτη να μπορούν να παράγουν και να ανταλλάσσουν τις απαραίτητες μετεωρολογικές παρατηρήσεις σε σταθερή βάση. Σύμφωνα με μελέτη αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων (ECMWF), η κάλυψη αυτού του κενού δεδομένων μπορεί να μειώσει τα σφάλματα στις προγνώσεις του καιρού έως και 30% στην Αφρική και περίπου 20% στον Ειρηνικό Ωκεανό. Παράλληλα, εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνουν ότι αυτές οι βελτιώσεις θα μπορούσαν να δημιουργήσουν άμεσα ετήσια οφέλη ύψους 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ θα μπορούσαν να απελευθερώσουν συνολικά 160 δισεκατομμύρια δολάρια οικονομικών ωφελειών σε βασικούς τομείς όπως η γεωργία, η ενέργεια, οι υδάτινοι πόροι και οι μεταφορές. Κενά όμως εξακολουθούν να υπάρχουν και στο ευρύτερο δίκτυο παρατήρησης της Γης. Το Global Climate Observing System και το συνεργαζόμενο Global Ocean Observing System αντιμετωπίζουν σημαντικές ελλείψεις στα επίγεια και θαλάσσια δίκτυα μετρήσεων, διαρκείς δυσκολίες χρηματοδότησης και εμπόδια στην πρόσβαση στα δεδομένα. Τα κενά αυτά πρέπει να καλυφθούν. Και μάλιστα τώρα.

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΥΡΙΟ 

Κάθε πρόγνωση που εκδίδουμε, κάθε προειδοποίηση που μεταδίδουμε και κάθε σύνολο δεδομένων που ανταλλάσσουμε υπηρετεί τελικά έναν και μόνο σκοπό: την προστασία του αύριο. Ακριβή, έγκαιρα και προσβάσιμα μετεωρολογικά, υδρολογικά και κλιματικά δεδομένα αποτελούν το θεμέλιο της ανθεκτικότητας των κοινωνιών. Η σημασία τους θα γίνεται ολοένα μεγαλύτερη καθώς ο κόσμος πλησιάζει το ενδεχόμενο υπέρβασης του ορίου του 1,5°C, όπως αυτό προβλέπεται στη Συμφωνία των Παρισίων για την Κλιματική Αλλαγή. Είναι κρίσιμο να περιοριστεί όσο το δυνατόν περισσότερο το μέγεθος και η διάρκεια αυτής της υπέρβασης πριν οι επιπτώσεις ξεφύγουν από τον έλεγχο. Πέρα όμως από τους κινδύνους, υπάρχουν και σημαντικές ευκαιρίες. Ζούμε σε μια εποχή τεχνολογικής επανάστασης. Η τεχνητή νοημοσύνη και οι προηγμένες υπολογιστικές δυνατότητες μεταμορφώνουν την επιστήμη της μετεωρολογίας και του κλίματος, προσφέροντας τεράστιες δυνατότητες για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, τη μείωση των κινδύνων από φυσικές καταστροφές και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης. Η τεχνητή νοημοσύνη βελτιώνει την ακρίβεια των προγνώσεων και ενισχύει τις προειδοποιήσεις που βασίζονται στις επιπτώσεις των φαινομένων. Εφόσον χρησιμοποιηθεί δίκαια και ισότιμα, μπορεί να βοηθήσει ακόμη και τις αναπτυσσόμενες χώρες που δεν διαθέτουν υπερυπολογιστές να κάνουν ένα μεγάλο άλμα προς πιο προηγμένες δυνατότητες πρόγνωσης.

Ωστόσο, η καινοτομία πρέπει να αναπτύσσεται παράλληλα με την εμπιστοσύνη. Οι δυνατότητες που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να συμπληρώνουν και όχι να αντικαθιστούν τον καθοριστικό ρόλο των Εθνικών Μετεωρολογικών και Υδρολογικών Υπηρεσιών. Γιατί η ανθρώπινη νοημοσύνη παραμένει το θεμέλιο της τεχνητής νοημοσύνης. Η προστασία του αύριο απαιτεί επενδύσεις στην εκπαίδευση, την κατάρτιση και τη δημιουργία ευκαιριών για τους νέους στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών. Απαιτεί επίσης να ακούμε τη φωνή των νέων ανθρώπων, οι οποίοι θα ζήσουν με τις συνέπειες των αποφάσεων που λαμβάνονται σήμερα. Οι νέοι δεν είναι απλώς οι ηγέτες του αύριο – είναι ήδη οι ηγέτες του σήμερα. Σε όλο τον κόσμο, νέοι μετεωρολόγοι, υδρολόγοι, ωκεανογράφοι και επιστήμονες του κλίματος προωθούν την καινοτομία και αναλαμβάνουν δράση. Το Σχέδιο Δράσης Νεολαίας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού στοχεύει ακριβώς στο να εμπλέξει και να ενδυναμώσει τη νέα γενιά επαγγελματιών του καιρού και του κλίματος από όλες τις περιοχές του πλανήτη. Η Παγκόσμια Ημέρα Μετεωρολογίας μας υπενθυμίζει ότι ο καιρός, το κλίμα και το νερό μάς συνδέουν όλους. Και όταν παρατηρούμε σωστά το σήμερα, δεν προβλέπουμε απλώς τον καιρό — προστατεύουμε το αύριο.

Πηγή; Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO)

Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης - Mετεωρολόγος Star Channel - Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ - Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect