Ο τίτλος τα λέει όλα. Ωστόσο, θεωρώ χρέος μου να εκφράσω ένα ειλικρινές ευχαριστώ στη Διοίκηση της ΕΜΥ, καθώς και στους πρώην συναδέλφους που ανταποκρίθηκαν άμεσα στο χθεσινό αίτημά μου και έδωσαν την απαραίτητη εντολή και πραγματοποιήθηκαν οι ζητούμενες ραδιοβολίσεις.
Η κίνηση αυτή δεν είναι απλώς μια τυπική επιχειρησιακή πράξη. Είναι ουσιαστική ενίσχυση της επιστημονικής βάσης της πρόγνωσης, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονων καιρικών μεταβολών. Ευχής έργο είναι οι ραδιοβολίσεις αυτές να συνεχιστούν με συνέπεια, ακόμη περισσότερο τώρα που υπάρχει πλέον η δυνατότητα κάλυψης μέρους του κόστους μέσω πόρων του Eurocontrol, κάτι που αίρει ένα σημαντικό πρακτικό εμπόδιο του παρελθόντος.
Κατά τα λοιπά, η μετεωρολογική πρόγνωση υπακούει σε έναν απλό –αλλά αμείλικτο– κανόνα: οι προγνωστικές «μηχανές» μοιάζουν πολύ με... κρεατομηχανές. Όσο καλύτερη και ποιοτικότερη πρώτη ύλη τους δώσεις –δηλαδή πραγματικές, αξιόπιστες παρατηρήσεις– τόσο καλύτερο θα είναι και το τελικό προϊόν. Χωρίς δεδομένα, ο κιμάς δεν βελτιώνεται, όσο σύγχρονο κι αν είναι το μηχάνημα.
Σε μια εποχή που η κοινωνία απαιτεί ακρίβεια, έγκαιρη προειδοποίηση και επιστημονική τεκμηρίωση, τέτοιες αποφάσεις δείχνουν τον δρόμο: επένδυση στις παρατηρήσεις, για να αξίζει η πρόγνωση.
Τέλος , ας ενεργοποιήσει η ΕΜΥ τους λογαρισμούς της στα social με γραφικό περιβάλλον ,για καλύτερη διασπορά των έγκυρων προγνωστικών προιόντων της. Είναι το "καλυτερο μαγαζί γωνία" αλλά χωρίς μια ωραία βιτρίνα, δεν μπορεί να "πουλήσει το εμπόρευμά" της.
Ήδη στους πραγματικούς χάρτες επιφανείας διακρίνεται καθαρά η ισχυρή σύγκλιση του βορειοδυτικού ρεύματος που κατέρχεται από τον Θερμαϊκό, τις Σποράδες και την ανατολική ηπειρωτική χώρα, με τον βορειοανατολικό άνεμο που επικρατεί στο βόρειο και ανατολικό Αιγαίο. Στο «μέτωπο» αυτής της σύγκλισης θα διαμορφωθεί τις επόμενες ώρες μια ζώνη ανύψωσης, μέσα στην οποία αναμένεται να αναπτυχθούν υετοφόρες νεφώσεις, ικανές να δώσουν αξιόλογες χιονοπτώσεις.
Τα προγνωστικά μοντέλα, όπως το Arpege-EU στο τελευταίο του τρέξιμο, δείχνουν ότι η κύρια σύγκλιση θα λάβει χώρα στα ανοιχτά του Αιγαίου, με τάση σταθεροποίησης σε θαλάσσια ζώνη μεταξύ Βόρειου και Κεντρικού Αιγαίου- Σποράδων και Κεντρικής–Νότιας Εύβοιας και Άνδρου–Τήνου. Πρόκειται για μια διάταξη που ευνοεί την παραμονή και επανατροφοδότηση των φαινομένων, καθώς οι άνεμοι «κουμπώνουν» διαρκώς πάνω στην ίδια περιοχή. Η Αττική, ωστόσο, φαίνεται να παραμένει εκτός του κύριου μηχανισμού. Βρισκόμενη δυτικά της ζώνης σύγκλισης και υπό την επίδραση του πιο ξηρού βορειοδυτικού ρεύματος, δεν αναμένεται να δεχθεί αξιόλογες χιονοπτώσεις, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά πόσο καθοριστική είναι η θέση της σύγκλισης στην κατανομή των φαινομένων.
ΓΙΑΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ ΕΠΙΦΥΛΑΚΤΙΚΟΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΙΟΝΟΠΤΩΣΕΙΣ
Οι μετεωρολόγοι χρησιμοποιούν κάποια κριτήρια για τον εντοπισμό των χιονοπτώσεων -ειδικά στην Αττική -από τα οποία μέχρι στιγμής δεν διαφαίνεται ταυτόχρονη σύγκλιση των βασικών κριτηρίων που απαιτούνται για γενικευμένη χιονόπτωση ή χιονόστρωση σε χαμηλά υψόμετρα.
Συγκεκριμένα, ενώ σε ορισμένα πεδία εμφανίζονται οριακά ή πρόσκαιρα «χειμερινά» χαρακτηριστικά –όπως αρνητικές θερμοκρασίες στα 850 hPa στα βόρεια ή χαμηλές τιμές πάχους 1000–850 hPa– αυτά δεν συνδυάζονται χωρικά και χρονικά με τα υπόλοιπα αναγκαία στοιχεία. Το πάχος 1000–500 hPa, που αποτελεί βασικό δείκτη της ψυχρότητας ολόκληρης της τροπόσφαιρας, παραμένει σε τιμές που δεν υποστηρίζουν εκτεταμένη ψυχρή κατάβαση. Παράλληλα, οι τιμές της θw στα 850 hPa και οι θερμοκρασίες υγρού βολβού κοντά στο έδαφος δεν δείχνουν γενικευμένα αρνητικά πρόσημα, παρά μόνο τοπικά και παροδικά.
Ακόμη πιο κρίσιμο είναι ότι λείπει η ταυτόχρονη συνύπαρξη ψύχους και επαρκούς υετού. Σε χρονικά διαστήματα όπου το θερμοδυναμικό περιβάλλον πλησιάζει οριακά τα κριτήρια χιονόπτωσης, τα πεδία υετού και δυναμικής υποστήριξης είναι φτωχά ή μετατοπισμένα. Αντίστροφα, όταν εμφανίζονται οργανωμένες ζώνες υετού, οι θερμοκρασιακές παράμετροι είναι ήδη οριακές προς θετικές, ιδιαίτερα στα χαμηλά στρώματα.
Με απλά λόγια, οι χάρτες «δεν κουμπώνουν μεταξύ τους». Κάθε επιμέρους δείκτης μπορεί να πλησιάζει το όριο, αλλά η απαραίτητη σύγκλιση όλων των κριτηρίων του πίνακα (πάχη, θερμοκρασίες, υγρός βολβός, θερμοδυναμική δομή) δεν εμφανίζεται ως ενιαίο και συνεκτικό σήμα. Αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη αβεβαιότητα και περιορίζει το ενδεχόμενο χιονόπτωσης σε χαμηλά υψόμετρα, αφήνοντας ανοιχτό μόνο το σενάριο πρόσκαιρων φαινομένων σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές.
Επομένως, με τα διαθέσιμα προγνωστικά δεδομένα, η εικόνα παραμένει οριακή και μη συγκλίνουσα, γεγονός που δικαιολογεί την επιφυλακτικότητά μας στις εκτιμήσεις και την ανάγκη επανεκτίμησης όσο πλησιάζουμε χρονικά στο φαινόμενο.
Για την θερμοκρασία της Αθήνας το μόνο "σίγουρο" είναι οτι θα λείπει το "1" μπροστά από την τιμή της τέτοια ώρα τη Δευτέρα.
Η αλλαγή του καιρού που ξεκινά από αύριο, Κυριακή, σηματοδοτεί πτώση της θερμοκρασίας, η οποία θα γίνει αρχικά αισθητή στα βόρεια και σταδιακά θα επεκταθεί και στην υπόλοιπη χώρα. Σε πολλές περιοχές των κεντρικών και βορείων ηπειρωτικών, οι μέγιστες τιμές θα κινηθούν σε μονοψήφια επίπεδα, δίνοντας ένα ξεκάθαρο χειμωνιάτικο χαρακτήρα στο σκηνικό. Συνολικά η πτώση εκτιμάται οτι θα είναι της τάξεως των 10 βαθμών Κελσίου.
Τη Δευτέρα 12/01 και την Τρίτη 13/01 η ψυχρή εισβολή θα κορυφωθεί, με τη θερμοκρασία να υποχωρεί και τον παγετό να κάνει την εμφάνισή του τις πρωινές ώρες. Δεν αποκλείεται μάλιστα οι θερμοκρασίες να πέσουν κάτω από τους 0°C ακόμη και σε πεδινές περιοχές των κεντρικών και βόρειων ηπειρωτικών, στοιχείο που απαιτεί αυξημένη προσοχή, ιδιαίτερα στις μετακινήσεις τις πρώτες ώρες της ημέρας.
Στο συνοδευτικό υλικό αποτυπώνεται καθαρά η μεταφορά ψυχρών αερίων μαζών στα 850 hPa, από το μεσημέρι του Σαββάτου έως και το μεσημέρι της Τετάρτης 12/01, καθώς και η γενικότερη διάταξη της κυκλοφορίας στα 500 hPa. Από την Τρίτη και μετά, ωστόσο, διαφαίνεται μια σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας ως προς τις μέγιστες τιμές, με την Τετάρτη να επανέρχεται σε επίπεδα λίγο πάνω από τα κανονικά για την εποχή.
Όσον αφορά τον υετό και ειδικότερα τις χιονοπτώσεις, τα δεδομένα δείχνουν πως, με βάση τους χάρτες των 500 και 850 hPa, τα χιόνια θα αφορούν κυρίως τα ορεινά και ημιορεινά τμήματα της χώρας. Για την Κυριακή η ΕΜΥ προβλέπει τοπικές βροχές και στα δυτικά και το ανατολικό Αιγαίο σποραδικές καταιγίδες. Χιονοπτώσεις θα σημειωθούν στα ορεινά και από το βράδυ και σε περιοχές της βορειοανατολικής χώρας με χαμηλότερο υψόμετρο. Τη Δευτέρα ο κακρός εντοπίζεται στη Θράκη, την ανατολική και κεντρική Μακεδονία, τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου, τις Σποράδες, τη Θεσσαλία, την ανατολική Στερεά, την Εύβοια και την ανατολική Πελοπόννησο βροχές ή χιονόνερο και σε περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 300 μέτρων περίπου πρόσκαιρες χιονοπτώσεις. Από αργά το απόγευμα τα φαινόμενα στις περισσότερες περιοχές θα σταματήσουν.
Στις πόλεις –και ειδικά για την Αττική– τα θερμοκρασιακά όρια στην ανώτερη ατμόσφαιρα παραμένουν επισφαλή , γεγονός που δεν επιτρέπει ακόμη σαφή συμπεράσματα για τις χιονοπτώσεις . Η αβεβαιότητα μεταξύ των προγνωστικών μοντέλων παραμένει αυξημένη και μια πιο αξιόπιστη εκτίμηση αναμένεται αύριο, Κυριακή, δηλαδή περίπου ένα 24ωρο πριν από τα πιο κρίσιμα χρονικά σημεία.
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης - Mετεωρολόγος Star Channel - Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ - Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect
Ο καιρός θα έχει δύο πρόσωπα τις επόμενες μέρες . Ισχυρές καταιγίδες το Σαββατοκύριακο κυρίως στα δυτικά τα βόρεια και το Ανατολικό Αιγαίο , με θυελλώδεις νοτιοδυτικους ανέμους που θα ανεβάσουν πρόσκαιρα τη θερμοκρασία. Από την Κυριακή ο καιρός σταδιακά θα γυρίσει προς το βοριά θα αρχίσει να χιονίζει και σε χαμηλότερα υψόμετρα στα βορειοανατολικά , ενω τη Δευτέρα θα χιονίσει σε όλα τα ανατολικά από 300 μέτρα υψόμετρα και πάνω μέχρι και το απόγευμα . Τα φαινόμενα μετά σταμάνε και την Τρίτη παραμένουν για λίγο μόνο στα ορεινά της Κρήτης και σε όλη τη χώρα επικρατεί ξεροβόρι και κρύο.
Αύριο ανεβαίνει για λίγο η θερμοκρασία , ενω από την Κυριακή έχουμε σταδιακή πτώση με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες τη Δευτέρα και την Τρίτη. Βαθμιαία όμως Τρίτη προς Τετάρτη έχουμε νέα θερμή μεταφορά και απότομα- καιι πάλι επανερχόμαστε σε κανονικά ή λίγο πάνω από τα κανονικά επίπεδα .