Υπερκαταιγίδα στη ΝΔ Ουγγαρία με κορυφή πάνω από την τροπόπαυση

 
Η Ουγγαρία βγαίνει σήμερα από έναν έντονο καύσωνα, αλλά η ατμοσφαιρική αλλαγή είναι βίαιη, με ισχυρές καταιγίδες, ριπές ανέμου, βροχές και απότομη πτώση της θερμοκρασίας. Ο καύσωνας είχε ήδη σοβαρές επιπτώσεις σε υγεία, μεταφορές, ύδρευση, λίμνες, πυρκαγιές και ενεργειακό φορτίο.Μια ιδιαίτερα ισχυρή καταιγίδα καταγράφηκε το απόγευμα της 1ης Ιουλίου 2026 στη νοτιοδυτική Ουγγαρία, κοντά στα σύνορα με την Κροατία και τη Σλοβενία. Τα δορυφορικά δεδομένα της EUMETSAT έδειξαν ότι η κορυφή του καταιγιδοφόρου νέφους έφτασε σε εξαιρετικά μεγάλα ύψη, με ελάχιστη θερμοκρασία κορυφής περίπου −68°C.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι η κορυφή του νέφους ήταν κατά περίπου 11,6°C ψυχρότερη από την τροπόπαυση. Αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι το ανοδικό ρεύμα της καταιγίδας ήταν τόσο έντονο, ώστε κατάφερε να ωθήσει την κορυφή του cumulonimbus πάνω από το φυσικό «όριο» της τροπόπαυσης. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως overshooting top και συνδέεται συνήθως με πολύ ισχυρές καταιγίδες, πιθανή χαλαζόπτωση, έντονες ριπές ανέμου και μεγάλη ηλεκτρική δραστηριότητα.

Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί και το λεγόμενο pileus, ένα λεπτό, λείο, καπελοειδές νέφος πάνω από την κορυφή του καταιγιδοφόρου νέφους. Δημιουργείται όταν το ισχυρό ανοδικό ρεύμα εξαναγκάζει τον αέρα πάνω από την κορυφή να ανυψωθεί, να ψυχθεί και να συμπυκνωθεί. Η παρουσία του αποτελεί ακόμη μία ένδειξη της μεγάλης δυναμικής της καταιγίδας.

Η συγκεκριμένη περίπτωση δείχνει πόσο χρήσιμη είναι η δορυφορική παρακολούθηση για την έγκαιρη αναγνώριση επικίνδυνων καταιγίδων, ιδιαίτερα όταν αυτές αναπτύσσονται γρήγορα και αποκτούν χαρακτηριστικά υπερκαταιγίδας. Στη δυτική Ουγγαρία ήδη επικρατούν ενισχυμένοι βορειοδυτικοί άνεμοι., ενω οι μέγιστες θερμοκρασίες που έφτασαν τους 32–38°C, αρχίζουν να υποχωρούν περί τους 21–29°C.

Θοδωρής Ν. Κολυδάς